چگونه می توانیم سیلاب را در آبرفت ها ذخیره کنیم ؟

چگونه می توانیم سیلاب را در آبرفت ها ذخیره کنیم ؟ ( فیلم آموزشی )

( زمین شناسی سوم + چهارم + یازدهم )

وقتی از ذخیره ی آب درون زمین صحبت می کنیم ، بیش تر منظورمون آبی هست که در آبرفت ها ذخیره شده است .

و معمولاً با زدن چاه یا قنات آب رو برداشت می کنیم .

برای این که بدونیم آب چگونه ذخیره میشه در آبرفت های درشت دانه بایستی به سرغ مخروط افکنه بریم .

مخروط افکنه ، یک حجم بزرگی است که معمولاً به شکل نیم دایره هست و گوه ای شکل مقطعش و در محل تقاطع کوهستان و دشت ایجاد میشه .

واسطه ی ایجاد اون معمولاً رودخانه یا نهری است که از کوهستان به سمت دشت جاری میشه و تدریجاً مواد معلق و آواری رو با خودش به همراه میاره و در محدوده ی دشت ته نشین می کنه .

این رسوب گذاری معمولاً با متعادل شدن یک کوه و فرسایش اون همراه است .

در بعضی از جا ها حتی روی مخروط افکنه کشاورزی می کنن ؛ به خاطر آب زیاد موجود در اون مخروط های افکنه .

اندازه ی بعضی از مخروط های افکنه می تونه در حد و اندازه ی یک کشور مثل کویت باشه .

مخروط افکنه چه طور تشکیل میشه :


همان طوری که در فیلم مشاهده می کنید وقتی که یک منبع مواد تخریبی رو به سمت یک سطح مسطح هدایت می کنه مواد آواری و تخریبی درشت تر ، نزدیک تر به محل منبع آب و مواد تخریبی ریز تر دور تر ته نشین می کنه .

وقتی بر روی نقشه های توپوگرافی یک مخروط افکنه رو بررسی می کنیم . شاهد خطوط موازی ای هستیم که معمولاً خطوط تراز یا خطوط توپوگرافیک معروف هستند .

که در این نقشه اختلاف خطوط هم تراز 5 متر هست .

درباره ی دانش مدیریت آب های زیر زمینی و در حقیقت مدیریت آب خوان که تحت عنوان آب خوان داری شناخته میشه خطوط تراز اهمیت پیدا می کنن .

وقتی سیلاب میاد آب گل آلود رو با خودش میاره که قدرت تخریبی بیش تری معمولاً داره .

و برای این که قدرت تخریبی رو کاهش بدیم بایستی سرعت آب رو کاهش بدیم .

در آب خوان داری کاری که اول انجام میشه این هست که در مسیر یک مسیر یا رود خانه ی سیلابی قدرت مند که داره همین طور آب گل آلود رو به سمت دشت می فرسته ابتدا یک سد انحرافی ایجاد می کنیم .

سد انحرافی باعث میشه که سرعت آب گرفته بشه . ( نکته ی کنکوری و عموی زمین شناسی )

بعد آب رو به مسیر جدیدی منتقل می کنیم .

به مسیری که در این جا یک کانال هست که کانال آرامش یا حوض چه ی آرامش هم به اون گفته میشه .

و وقتی حوض چه ی آرامش از آب پر شد ، آب اون با سرعت کم تری بر روی دشت روان میشه .

برای این که از این آب بهره برداری بیش تری رو بکنیم ؛ منطقه ای رو مشخص می کنیم و در روی زمین شیار ها یی رو یا کانال ها یی رو ایجاد می کنیم و این کانال ها دروازه ها یی دارن که آب می تونه از طریق اون ها وارد اون شیار ها بشه .

الآن بخشی از یک مخروط افکنه رو می بینید که به موازات حوض چه ی آرامش تعدادی کانال یا شیار کشیده شده که این شیار ها همشون روی خطوط تراز هستند و آب وقتی در اون ها پر میشه به سمت شیار پایینی راه پیدا می کنه .

و دو مرتبه هر کانال یا شیاری که پر بشه باز به سمت پایینی و نهایتاً وقتی که تمام اون منطقه از آب سیراب شد و دیگه امکان جذب وجود نداشت آب مازاد از طریق یک کانال نهایی دو مرتبه به مسیر یا رود خانه بر می گرده .

حالا سوالی که برای ما وجود داره این است که آب چگونه جذب زمین میشه و در آبرفت تجمع پیدا می کنه که بشه از اون استفاده کرد ؟ ( سوال امتحانی همه ی پایه های زمین شناسی )

وقتی آب وارد حوض چه ی آرامش میشه و حوض چه ی آرامش از آب پر میشه مازاد آبی که وجود داره روان میشه بر روی دشت و میره به سمت کانال بعدی که در حقیقت یک شیار دیگر هست که در روی زمین کشیده شده .

این شیار ها امکان جذب آب رو فراهم می کنن .

حالا ممکن این سوال پیش بیاد که در حد واسط میان این شیار ها آب چگونه جذب زمین میشه ؟

یکی از راه ها بسیار طبیعی هست و نیازی به کار انسان نداره چرا که یک موجود سخت پوست کوچک به نام خر خاکی تمام مشکل رو حل می کنه .

خر خاکی وقتی که میاد رسوبات و خاک رو سوراخ می کنه عملاً باعث افزایش تراوایی خاک میشه و سوراخ ها و تونل ها یی که درون خاک ایجاد کرده تدریجاً میزان تراوایی خاک رو افزایش می دن و به هنگام اومدن سیلاب آب وارد اینت سوراخ ها و تونل ها میشه و زمین رو از این طریق سیراب می کنه و تریجاً می بینیم که تخلخلی وجود داره که میان ذرات خاک . یعنی اون نقطه های سفیدی که مشاهده می کنید آرام آرام به وسیله ی آب پر میشه و هر چه قدر که میزان سیلاب بیش تری رو جذب کرده باشیم سطح سفره ی آب زیر زمینی بالا تر میاد .

معلومات زمین شناسی : http://infogeology.blogfa.com